نبرد تا نيمه شب ادامه داشت . ديگر فرصت نماز خواندن هم نبود . « 1 » اشتر همچنان پيش مىرفت تا آنكه عرصهء جنگ را پشت سر نهاد . امام مجتبى عليه السلام پيش تاخت تا بر دشمن يورش برد ؛ ولى اميرمؤمنان عليه السلام فرمود : « 2 » « از اين فرزند جلوگيرى كنيد ! من نسبت به حفظ اين دو ( حسن و حسين عليهما السلام ) عنايت خاص دارم تا مبادا نسل پيامبر صلى الله عليه و آله در روى زمين از بين برود . » اميرمؤمنان عليه السلام در قلب لشكر و پيشاپيش همه قرار داشت . مالك در جناح راست و ابن عبّاس در جناح چپ سپاه بودند . سرانجام روز نهم و شب دهم كه به « لَيْلَةُ الْهَرير » معروف است با تحمّل تلفات سنگين از دو طرف « 3 » و خستگى جنگجويان ، سپرى شد . ولى خستگى در اهل شام و نشانه‌هاى فتح و ظفر در سپاه عراق آشكار بود . شهادت دو فرماندهء سپاه اسلام يكى از حوادث دردناك روز نهم ، شهادت دو تن از دلاوران و فرماندهان سپاه امام عليه السلام به نامهاى « عمّار ياسر » و « هاشم مرقال » بود . عمّار بيش از نود سال از عمرش مىگذشت ولى به قدرى چابك و دلير بود و از خود مردى و خروش نشان مىداد كه مايهء دلگرمى جوانان شده بود . « عمّار » هنگامى كه به سوى ميدان رفت دستها را به دعا بلند كرد و عرضه داشت : « پروردگارا ! تو خود گواهى كه اگر بدانم رضاى تو در آنست كه خود را در آغوش دريا افكنم ، البته چنين خواهم كرد . و اگر بدانم خشنودى تو در آنست كه تيزى شمشير را با دل و سينهء خويش آشنا كنم بگونه‌اى كه از پشتم ، سر برون آرد بىگمان چنين خواهم كرد . ولى بر اساس آنچه كه به من آموخته‌اى مىدانم كه امروز هيچ عملى همچون جهاد با تبهكاران ، تو را خشنود نمىسازد . . . » « 4 »

--> ( 1 ) - همان مدرك ، ص 475 ؛ ولى در ص 392 همچنين شرح ابن ابىالحديد ، ج 5 ، ص 249 آمده : اكثر سپاهيان نماز را به اشاره‌خواندند . ( 2 ) - نهج البلاغه ، ج 198 ، فيض الاسلام ( 3 ) - نصر بن مزاحم در وقعه صفين ، ص 475 تلفات آن روز و شب را هفتاد هزار كشته ذكر كرده است ( 4 ) - وقعه صفين ، ص 320 و شرح ابن ابىالحديد ، ج 5 ، ص 253